Labada

Yaprakları sebze olarak kullanılan bir bitkidir. Kara buğdaygillerdendir. Sulak yerlerde yetişir. İlkbaharda çayırlarda, su kıyılarında kendi kendine biter. Kökü eskiden bağırsak katılığına karşı kullanılırdı. Haziran-eylül ayları arasında, yeşilimtrak renkli küçük çiçekler açan, 50 cm-1,5 m boylarında çok yıllık otsu bir bitki. Daha çok çayırlık yerlerde, harabelerde, yol kenarlarında, meskun dağlık bölgelerde yayılış gösterirler.

Gövdeleri dik, silindirik kırmızımsı, kökler kalın ve sarımsı renklidir. Yaprakları büyük, saplı ve sapın tabanı oluk gibi çukurlaşmıştır. Çiçekler, gövdenin ucunda toplanmışlardır. Çiçek organları 6 parçalıdır. Meyveleri kanatlıdır. Ekşi olmayan türlerin yaprakları Anadolu’da yaygın biçimde sarma yapılarak tüketilir ve efelik, evelik adlarla anılırken ekşi yapraklı türleri kuzukulağı otu adıyla anılır. Labada daha çok dağ, orman ve çayırlarda sulak yerlerde kendiliğinden yetişen bir bitkidir.

Kullanıldığı yerler: Bitkinin kökleri ve sapları kullanılır. Kökler temizlenip, kalın dilimlere bölünür ve kurutularak saklanır. Labada köklerinde nişasta, şeker, yağ ve reçine vardır. Ayrıca C vitamini ihtiva eder. Haricen, bazı deri hastalıklarına karşı, haşlama olarak kullanılır. Çayı da iştah açıcı, kuvvet verici ve müshil olarak kullanılabilir. Körpe yaprakları da yiyecek olarak kullanılır. Bu bitkinin Anadolu’da bulunan diğer türleri pazı, kuzukulağı gibi çeşitli isimler altında bilinir ve istifade edilir.

labada

Familyası: Karabuğdaygiller familyasından; dere kanarlarında ve sulak çayırlarda kendiliğinden yetişen bir bitkidir. Kuzukulağının yakın akrabası olan labadanın ülkemizde yetişen 25 kadar türü vardır. Haziran-Eylül ayları arasında yeşilimtırak renkli küçük çiçekler açar. Boyu 50 santimetre ile 2 metre arasında değişir. Bitki, çiçeklerinden olgunlaşan meyvesindeki tohumlarla çoğalır.Köklerinde nişasta, şekerler, reçine ve antrakinon türevleri vardır. Yaprakları sebze olarak yenir. Ev ilaçlarında kökü ve yaprakları kullanılır.

Bilinen bileşimi: Labadanın yapraklarında Fosfor - demir bileşimi, tanen.; kazık köklerinde nişasta, şekerler, reçine ve antrakinon türevleri bulunur. Anadolu’nun bazı yerlerinde labada yapraklarıyla salata, sebze yemekleri.

Toplanması saklanması: Mayıs’tan, Ağustos’a kadar yaprakları toplanarak kurutulur, yapraklarının çok sulu olması nedeniyle kurutması oldukça zordur. Bu nedenle dikkat edilmezse küflenebilir.

Diğer isimleri: Evelik, Develik.Rumex patientia, Patiencedock, Patience

Faydaları: Kabızlığa, mide bağırsak sancılarına, kansızlığa, karaciğeri güçlendirmeye, egzama, sedef ve sivilcelere, vücuda kuvvet vermeye, anne sütünü çoğaltmaya, uykusuzluğa, cinsel gücü artırmaya, mesane tıkanıklığına, kaşıntılara, çıbanlara, ishali kesmeye, rahim akıntı ve iltihaplarına ve toprak ve kil yeme alışkanlığını gidermeye faydalıdır. Yemeği ve sarması yapılarak yenir, kaynatılarak suyu içilir, haricen lapası kullanılır, suyu ile banyoda sedef ve egzamalı bölgeler yıkanır, çiçekleri öğütülüp bala karıştırılıp yenir.

Sözlükte "labada" ne demek?

1. Karabuğdaygillerden, dere kıyılarında sulak çayırlarda kendiliğinden yetişen ve yaprakları sebze olarak kullanılan bir bitki, efelek (rumex petientia).

Labada kelimesinin ingilizcesi

patience dock efelek
Köken: Yunanca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç